گردشگران ایرانی بیشتر کدام مقاصد را برای سفر انتخاب می کنند؟

با اعلام نرخ خروج گردشگر ایرانی از کشور در نیمه اول سال ۹۶، یک تیتر بزرگ بر رسانه‌های گردشگری کشور نقش بست: «رشد عجیب و غریب سفر با تورهای خارجی توسط ایرانیان»… بله، چند میلیون ایرانی در چند ماه برای سفر از کشور خارج شدند و این در حالی‌ست که ناامیدی نسبت به سفرهای داخلی، روز به روز در حال افزایش است. اما محبوب‌ترین تورهای مسافرتی داخلی و خارجی کدام‌اند؟ و چرا ایرانیان ترجیح داده‌اند که به جای بازدید از جاذبه‌های حیرت‌آور ایران در مدت زمانی بیشتر، یک تور چند روزه را با هزینه بالاتر در کشورهای اطراف ایران تجربه کنند؟

وقتی نگاهی به آمارهای پرطرفدارترین تورهای مسافرتی در میان ایرانیان می‌اندازیم، تورهای کوتاه مدت ۳ تا ۵ روزه ترکیه و ارمنستان را در صدر می‌بینیم. مراکز اقامتی متنوع و امکان رسیدن به مقصد با پروازی کوتاه‌مدت و همچنین پروازهای پرشمار، سبب می‌شود که ایرانیان برای سفرهای کوتاه‌مدت، آن‌ها را به مقاصد داخل ایران ترجیح دهند. چنانچه که سفر با تورهای استانبول در میان ایرانیان پررونق‌تر از تورهای قشم است. حال آنکه شاید نصف جاذبه‌های حیرت‌آور قشم در استانبول وجود نداشته باشند؛ اما نکته‌ای که بیش از هر چیز برای گردشگران ایرانی اهمیت دارد و شاید بسیاری از آن‌ها حتی به آن نیندیشیده باشند، نظم فرهنگی متفاوت این کشورهاست!

در سال ۹۵ بیش از ۹ میلیون ایرانی با تورهای خارجی سفر کرده‌اند؛ همچنین در ۵ ماهه نخست سال ۹۶ قریب به ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر، تورهای اطراف ایران را برگزیدند تا نرخ رشد ۲۰ درصدی به نسبت مدت مشابه سال گذشته برای گردشگری ایران به ثبت برسد. آمارهایی که پیش از هر چیز نشان از رونق‌گرفتن صنعت توریسم در ایران دارند و پس از آن به کمبود خدمات گردشگری در مورد سفرهای داخلی اشاره دارند.

به گزارش سرویس بازار ایسنا، سالیان سفر که یکی از کارگزاران اصلی تورهای ترکیه است در ادامه درباره پرطرفدارترین تورهای مسافرتی در میان ایرانیان توضیحاتی ارائه کرده است.

سخن گفتن در مورد تمایز تورهای خارجی و داخلی، به نوعی گزافه‌گویی می‌انجامد؛ چرا که تفاوت‌ها کاملاً روشن هستند و سر تا پای این سفرها و تجربه‌ای که قرار است از آن‌ها به دست بیاید و حتی خاطره‌ای که برای گردشگران ساخته می‌شود، تفاوت‌های فراوانی دارند. اما این نکته که در مدت زمانی ۵ ماهه، ۳ میلیون ایرانی به خارج از کشور سفر کرده‌اند، بیانگر آغاز عصر جدیدی در گردشگری ایران است؛ عصری که شروع آن، پیامد بسیاری از مسائل روانشناختی و جامعه‌شناختی است و باید توسط کارشناسان امر موردبررسی قرار گیرد.

در این میان چند مقصد مهم در اطراف ایران، بیشترین سهم از گردشگران را به خود اختصاص می‌دهند و پروازهای پرشمار آن‌ها، صحت این ادعا را به خوبی تأیید می‌کند. تورهای ارمنستان و ترکیه، به نوعی در صدر دسته‌بندی محبوب‌ترین‌ها قرار دارند و با اینکه تور دبی هم مشتاقان فراوانی دارد، اما نرخ جذب مسافرانش به هیچ‌وجه قابل‌مقایسه با تورهای مطرح ترکیه، همچون تور استانبول نیست. سؤال اینجاست که چه ویژگی‌هایی سبب تمایز این‌چنینی این مقاصد با هم شده است؟

بنابر اعلام سالیان سفر، انواع و اقسام ویژگی‌های استثنایی در یک شهر جمع شده‌اند تا تور استانبول شکل بگیرد؛ تور استانبول دقیقاً همان سفری‌ست که تمام نیاز گردشگران حرفه‌ای از یک سفر را برآورده می‌کند و آنقدر تفریج و جاذبه دیدنی در این تور وجود دارد که شاید در یک ماه هم نشود تمام آن‌ها را تجربه کرد.

وجه تمایز شهر استانبول به نسبت سایر شهرهای کشور ترکیه این است که جاذبه‌های تاریخی و تفریحی فراوان را به صورت هم‌ارز در اختیار گردشگران می‌گذارد و از این حیث سرآمد است. به جهت موقعیت خاص جغرافیایی و قرارگرفتن در منطقه‌ای استراتژیک، شهر استانبول تاریخ پرپیچ‌وخمی دارد و این موضوع سبب شده است که از تمامی ادوار تاریخی، یادگارهای گرانبهایی در استانبول باقی بماند. از سوی دیگر، برخورداری از ساحل و آب و هوای مرطوب، امکان تجربه سفری بسیار ویژه را در دو فصل پر رونق گردشگری یعنی بهار و تابستان در استانبول فراهم می‌کند و در این فصول، گردشگران زیادی از سراسر جهان به این شهر سفر می‌کنند. قیمت ارزان تورهای استانبول هم از دیگر ویژگی‌های این تور است و شاید به نوعی مهم‌ترین آن‌ها به شمار بیاید. پروازهای ارزان استانبول و هتل‌های بسیار متنوع و پرتعداد این شهر، سبب می‌شود که بازه بزرگی از قیمت‌ها در مورد این تور شکل بگیرد؛ به صورتی که ممکن است میان اقتصادی‌ترین تور و گران‌قیمت‌ترین آن‌ها، تفاوتی فاحش (در حدود یک تا دو میلیون تومان) وجود داشته باشد.

سالیان سفر همچنین اعلام می‌کند: سفر دیگری که در چند سال اخیر به اوج محبوبیت رسیده است و قدمت چندانی در میان خانواده‌ها ندارد، تور ارمنستان است.

تور ارمنستان از آن دسته تورهایی‌ست که علاقه‌مندان زیادی در ایران دارد. به دلیل نزدیکی ارمنستان به ایران و امکان یک پرواز بسیار کوتاه مدت برای رسیدن به خاک این کشور، در تمام فصول ایرانیان زیادی را به این کشور می‌کشاند. از طرفی به این دلیل که آب و هوای ارمنستان تقریباً شبیه به مناطق شمالی ایران است، زمان مناسب سفر به این کشور تمام سال است و تور ارمنستان می‌تواند از تمام نقاط ایران و حتی به صورت زمینی برای گشت و گذار در این کشور حرکت کند.

شکی نیست که پکیج تور ارمنستان، یکی از کم‌حجم‌ترین پکیج‌ها در میان تورهای اطراف ایران است؛ پکیج کوچکی که در مدت‌زمانی کوتاه (حتی ۳ روزه)، تفریحات دلخواه ایرانیان را در اختیارشان می‌گذارد. ارمنی‌ها در چند سال اخیر با هوشمندی هر چه تمام‌تر، جاذبه‌هایی ریز و درشت را مطابق میل گردشگران ایرانی در شهر ایروان ایجاد کرده‌اند و توانسته‌اند که در مدت کوتاهی بخش عظیمی از مسافران تورهای اطراف ایران را جذب کنند. رفتار عالی مردم ارمنستان با ایرانیان و تسلط بسیاری از آن‌ها به زبان فارسی، از ویژگی‌هایی‌ست که ایرانیان را در تصمیم‌شان برای سفر به این کشور مصمم‌تر می‌کند. باز هم قیمت یکی از عوامل مؤثر است؛ در راستای همان هوشمندی موردبحث ارمنی‌ها، نرخ هتل‌ها در این کشور بسیار مناسب است و به دلیل نزدیکی ارمنستان به ایران، پروازهای این تور بسیار ارزان هستند. به‌طوری‌که در برخی زمان‌ها از سال قیمت تورهای ارمنستان با تورهای پر رونق داخلی ایران نظیر تور کیش و قشم برابری می‌کند؛ این مهم در مورد تورهای استانبول هم به چشم می‌خورد و یکی از مهم‌ترین دلایل سفرهای پرشمار ایرانیان برای تجربه تفریحات جذاب در کشورهای اطراف ایران است. حال آن‌که بخش بزرگی از این تفریحات در بستر ویژه‌ای همچون جزیره کیش وجود دارند. اما بدون شک علت خروج  ۳ میلیون گردشگر از کشور در ۵ ماه، علاقه‌مندی به تجربه یک نظم اجتماعی جدید است.

البته بهتر است که تور کیش را با تورهای خارجی مقایسه نکنیم؛ چه همانطور که گفته شد، این تورها اساساً با هم تفاوت دارند. با این حال تور کیش هم جزو تورهای پرطرفدار در میان ایرانیان محسوب می‌شود و سالانه بیش از ۱٫۵ میلیون نفر گردشگر به این جزیره سفر می‌کنند. سالیان سفر در مورد این تور بر این باور است که تورهای کیش به سبب تنوع بسیار بالا در سطح تفریحات و برنامه‌هایی که گاه در کشور یگانه‌اند، محلی برای تجربه خاطراتی‌ست که اکثر گردشگران از آن‌ها به عنوان بهترین خاطرات سفرشان یاد می‌کنند. خوشبختانه با افزایش تعداد گردشگرانی که به این جزیره سفر می‌کنند، امکانات اقامتی بسیار مطلوبی تدارک دیده شده است و هتل‌های کیش با تنوع بالایی آماده خدمت‌رسانی به مهمان‌های جزیره هستند.